Topografia Bieszczad

Bieszczady są najpiękniejszą, a zarazem najdzikszą grupą górską w Polsce. Są one najbardziej zachodnim fragmentem Zewnętrznych Karpat Wschodnich i częścią Beskidów Wschodnich. Bieszczady Zachodnie rozciągają się na pograniczu Polski, Słowacji i Ukrainy, pomiędzy Przełęczą Łupkowską oraz dolinami Osławy i Osławicy. Najwyższym szczytem tych gór jest ukraiński Pikuj (1405 m. n. p. m.) a na terenie Polski najwyższa jest Tarnica (1346 m. n. p. m.).

Polskie Bieszczady są bardzo zróżnicowane pod względem wysokości i morfologii. Dzieli się je na dwie części: na południu znacznie wyższe i bardziej zwarte Bieszczady Wysokie („właściwe”), a na północy Przedgórze Bieszczadzkie – główną jego częścią jest obszar Jeziora Solińskiego. Bieszczady Wysokie składają się z kilku pasm, od zachodu są to: pasmo Chryszczatej i Wołosania (zwane też Wysokim Działem), pasmo Łopiennika i Durnej, małe pasmo Falowej i Kirczy, pasmo połonin i pasmo graniczne.

Wysoki Dział składa się z dwóch części: masywu Chryszczatej (997 m. n. p. m.) i masywu Wołosania (1071 m. n. p. m.). Oddzielone są one od siebie przełęczą Żebrak. Pomiędzy dolinami Osławy i Osławicy znajduje się pasma Jasieniowej i Dyszowej. Ich skrajem przebiega czerwony szlak z Komańczy do Cisnej. Na obszarze Wysokiego Działu znajdują się tak zwane łuski Bystredo, czyli najstarsze skały w Bieszczadach).

Pasmo Łopiennika i Durnej jest bardzo ciekawie ułożone: ciągnie się z północy na południe. Rozpoczyna się ono zalesionym stożkiem Kropiwnego, a potem wznosi się dwuwierzchołkowe Berdo i dalej przez stożek Durnej na najwyższy w paśmie szczyt Łopiennik (1069 m. n. p. m.). Stamtąd opada stromymi skokami na południe do doliny Solinki, która tworzy wschodnią granicę pasma.

Pomiędzy dolinami Solinki i Wetliny znajduje się niewielkie pasmo Falowej (968 m. n. p. m.) i Kiczery (930 m). Najwyższym szczytem tego pasma jest Czerenina (981 m).

Najładniejsze szczyty polskich Bieszczad znajdują się w paśmie połonin. Podzielone jest ono, przez głębokie doliny, na trzy oddzielne masywy: Połoninę Wetlińską, Połoninę Caryńską i gniazdo Tarnicy i Połoniny Bukowskiej, które ciągnie się aż do Przełęczy Użockiej. Pasmo te na północy opada do doliny Sanu a na południu ograniczone jest znacznym obniżeniem. W nim leżą takie wsie jak: Smerek, Wetlina, Ustrzyki Górne i Wołosate. To właśnie w paśmie połonin mieści się najwyższy szczyt, leżący po polskiej stronie Bieszczad. Jest nim Tarnica wznosząca się na wysokość 1346 m. n. p. m.

Ostatnie z bieszczadzkich, polskich pasm, zwane granicznym ciągnie się wzdłuż granicy, pomiędzy Przełęczą Łupkowską a przełęczą Beskid nad Wołosatym. Szerokie przełęcze podzieliły te pasmo na kilka części.

Na północ od wymienionych powyżej pasm, znajduje się Pogórze Bieszczadzkie. Jest to teren, w którym dominują znacznie niższe wzniesienia, tworzące rozgałęzione masywy, rozdzielające równolegle do siebie biegnące doliny. Cały teren Pogórza Bieszczadzkiego jest słabo przystosowany do ruchu turystycznego, i w porównaniu z południowymi pasmami,  znacznie mniej atrakcyjny przyrodniczo.